Amalan Hari Asyura yang paling utama dan mempunyai sandaran hadis sahih ialah berpuasa pada 10 Muharram. Umat Islam turut digalakkan berpuasa pada 9 Muharram, iaitu Hari Tasu’a, bersama-sama puasa Asyura. Selain itu, kita boleh memperbanyakkan amalan umum seperti membaca al-Quran, berzikir, bersedekah dan bertaubat tanpa mengaitkannya dengan fadilat khusus yang tidak sabit.
Apakah Hari Asyura?
Hari Asyura ialah hari kesepuluh dalam bulan Muharram. Perkataan “Asyura” berasal daripada perkataan Arab yang membawa maksud sepuluh. Muharram pula ialah salah satu daripada empat bulan haram yang dimuliakan dalam Islam.
Menurut hadis sahih, Rasulullah SAW berpuasa pada Hari Asyura. Baginda juga berazam untuk berpuasa pada 9 Muharram sekiranya masih hidup pada tahun berikutnya. Oleh itu, puasa 9 dan 10 Muharram merupakan amalan yang sangat digalakkan.
1. Puasa Sunat Asyura pada 10 Muharram
Puasa sunat pada 10 Muharram ialah amalan Hari Asyura yang paling jelas sandarannya. Daripada Abu Qatadah RA, Rasulullah SAW menjelaskan bahawa puasa Asyura diharapkan menjadi sebab penghapusan dosa setahun yang lalu. Ulama menerangkan bahawa penghapusan ini merujuk kepada dosa-dosa kecil, manakala dosa besar memerlukan taubat yang sebenar.
Rujukan rasmi boleh dibaca melalui penerangan MyHadith JAKIM mengenai fadilat puasa Asyura.
2. Puasa Tasu’a pada 9 Muharram
Selain 10 Muharram, umat Islam disunatkan berpuasa pada 9 Muharram yang dikenali sebagai Hari Tasu’a. Rasulullah SAW pernah menyatakan azam untuk berpuasa pada hari kesembilan pada tahun berikutnya. Amalan 9 dan 10 Muharram juga membezakan puasa umat Islam daripada amalan kaum lain pada ketika itu.
- Pilihan utama: berpuasa pada 9 dan 10 Muharram.
- Jika tidak dapat berpuasa pada 9 Muharram: sebahagian ulama menggalakkan 10 dan 11 Muharram.
- Jika hanya mampu sehari: puasa pada 10 Muharram tetap sah dan mendapat fadilat Asyura.
Penjelasan lanjut tentang peringkat puasa boleh dirujuk dalam artikel Pejabat Mufti Wilayah Persekutuan.
3. Memperbanyakkan Amalan Umum yang Baik
Membaca al-Quran, berzikir, berdoa, bersedekah, membantu keluarga dan melakukan kebaikan ialah amalan yang dianjurkan sepanjang masa. Ia boleh dilakukan pada Hari Asyura sebagai usaha mendekatkan diri kepada Allah SWT. Namun, elakkan mendakwa bahawa setiap amalan tersebut mempunyai ganjaran khas pada Asyura jika tiada dalil sahih yang menyatakannya.
Antara pengisian yang boleh dilakukan ialah membaca Surah Yasin dalam rumi, mengerjakan solat sunat Tahajjud, atau mempelajari cara solat sunat Taubat. Semua ini ialah ibadah umum yang baik, bukan amalan khusus yang hanya dilakukan pada Hari Asyura.
4. Bertaubat dan Memohon Keampunan
Gunakan bulan Muharram untuk bermuhasabah, meninggalkan maksiat dan memperbaharui taubat. Taubat yang sebenar merangkumi penyesalan, berhenti daripada dosa dan berazam untuk tidak mengulanginya. Jika kesalahan melibatkan hak manusia, hak tersebut juga perlu dipulangkan atau dimaafkan oleh pihak berkenaan.
Amalan yang Perlu Berhati-hati
Terdapat pelbagai cerita dan amalan yang sering dikaitkan dengan 10 Muharram. Tidak semuanya mempunyai sandaran yang kuat. Kelebihan khusus yang benar-benar sabit melalui hadis sahih ialah puasa Asyura dan peristiwa Allah SWT menyelamatkan Nabi Musa AS daripada Firaun. Sebaiknya semak status hadis dan rujuk pihak berautoriti sebelum menyebarkan sesuatu fadilat.
Soalan Lazim tentang Amalan Hari Asyura
Bilakah Hari Asyura?
Hari Asyura jatuh pada 10 Muharram setiap tahun. Tarikh Masihi berubah mengikut penetapan awal Muharram di sesuatu negara.
Bolehkah berpuasa pada 10 Muharram sahaja?
Boleh. Puasa pada 10 Muharram sahaja tetap sah. Namun, berpuasa bersama 9 Muharram lebih utama berdasarkan azam Rasulullah SAW untuk berpuasa pada hari kesembilan.
Adakah sedekah dan solat malam amalan khusus Asyura?
Sedekah dan solat malam ialah amalan umum yang sangat baik pada bila-bila masa. Kita boleh melakukannya pada Asyura, tetapi tidak wajar menetapkan fadilat khas tanpa dalil yang sahih.
Kesimpulan
Utamakan puasa 9 dan 10 Muharram sebagai amalan Hari Asyura yang bersandarkan hadis. Lengkapkan hari tersebut dengan amalan umum seperti al-Quran, zikir, sedekah dan taubat secara ikhlas. Semak setiap dakwaan agama daripada sumber yang dipercayai agar ibadah dan perkongsian kita berasaskan ilmu.
